ಅಮೆರಿಕದ ‘ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III’ ICBM ಕ್ಷಿಪಣಿ ಯಶಸ್ವಿ ಪರೀಕ್ಷೆ: ಜಾಗತಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚಲನ!

                ಜಾಗತಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ

ಇಂದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ವಿಗ್ನ ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ (Geopolitics), ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಲಶಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರವೂ ತನ್ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ರಷ್ಯಾ, ಚೀನಾ, ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಿಂದ ಎದುರಾಗುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ವಿಶ್ವದ ದೊಡ್ಡಣ್ಣ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ (US) ತನ್ನ ಪರಮಾಣು ತಡೆಗೋಡೆ (Nuclear Deterrent) ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕದ ವಾಯುಪಡೆಯು (US Air Force) ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಸುಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಭೀಕರ ಅಂತರಖಂಡ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾದ ‘ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III’ (Minuteman III ICBM) ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಉಡಾವಣೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ಪರಮಾಣು ತ್ರಿವಳಿ (Nuclear Triad) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರುವ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಇತಿಹಾಸ, ಅದರ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶೇಷತೆಗಳು, ಭೀಕರ ವೇಗ, ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಇದರ ಮಹತ್ವವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.

‘ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III’ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪರೀಕ್ಷೆ: ಎಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ನಡೆಯಿತು?

ಅಮೆರಿಕದ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ ಕಮಾಂಡ್ (Air Force Global Strike Command) ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಉಡಾವಣೆ ನಡೆಯಿತು.

• ಉಡಾವಣೆಯ ಸ್ಥಳ: ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ‘ವ್ಯಾಂಡೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಫೋರ್ಸ್ ಬೇಸ್’ (Vandenberg Space Force Base).

• ತಲುಪಿದ ಗುರಿ: ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿರುವ ‘ಕ್ವಾಜಲಿನ್ ಅಟಾಲ್’ (Kwajalein Atoll) ನಲ್ಲಿರುವ ರೊನಾಲ್ಡ್ ರೇಗನ್ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಿಸೈಲ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಸೈಟ್.

• ಕ್ರಮಿಸಿದ ದೂರ: ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು ಸರಿಸುಮಾರು 4,200 ಮೈಲಿಗಳಿಗೂ (ಸುಮಾರು 6,750 ಕಿಲೋಮೀಟರ್) ಹೆಚ್ಚು ದೂರವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸಿ, ತನ್ನ ನಿಗದಿತ ಗುರಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕ ನಿಖರವಾಗಿ ತಲುಪಿದೆ.

ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಿಪಣಿಗೆ ಯಾವುದೇ ನೈಜ ಪರಮಾಣು ಯುದ್ಧತಲೆಗಳನ್ನು (Live Nuclear Warheads) ಜೋಡಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ‘ರೀ-ಎಂಟ್ರಿ ವೆಹಿಕಲ್’ (Re-entry Vehicle) ಮೂಲಕ ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಹಾರಾಟದ ದಕ್ಷತೆ, ವೇಗ ಮತ್ತು ಗುರಿ ತಲುಪುವ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು.

ಅಂತರಖಂಡ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ (ICBM) ಎಂದರೇನು?

ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುವವರಿಗೆ ICBM (Intercontinental Ballistic Missile) ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಇರುವುದು ಮುಖ್ಯ.

1. ದೂರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ (Range): ಒಂದು ಖಂಡದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಖಂಡಕ್ಕೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ‘ಅಂತರಖಂಡ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಕನಿಷ್ಠ ವ್ಯಾಪ್ತಿ 5,500 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.

2. ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಪಥ (Ballistic Trajectory): ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಇವು ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ದಾಟಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ (Space) ತಲುಪುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಬಲವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ನಿಗದಿತ ಗುರಿಯ ಮೇಲೆ ಆಕಾಶದಿಂದ ಸೀಳಿಕೊಂಡು ಬೀಳುತ್ತವೆ.

3. ಪರಮಾಣು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಇವು ಮೂಲತಃ ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬ್‌ಗಳನ್ನು (Nuclear Warheads) ಅತ್ಯಂತ ದೂರದ ಶತ್ರು ದೇಶಗಳ ನಗರ ಅಥವಾ ಮಿಲಿಟರಿ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಾಗಿವೆ.

‘ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III’ ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಭೀಕರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು

ಅಮೆರಿಕದ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಯಲ್ಲಿ ‘ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III’ ಅನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

1. ಅತಿಮಾನುಷ ವೇಗ (Mach 23 Velocity)

ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಾನಕ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಇದರ ವೇಗ. ಇದು ಗಂಟೆಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು 15,000 ಮೈಲಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು (ಗಂಟೆಗೆ ಸುಮಾರು 24,000 ಕಿಲೋಮೀಟರ್) ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಇದು ಶಬ್ದದ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ 23 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು (Mach 23)! ಈ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ಯಾವುದೇ ಸುಧಾರಿತ ಕ್ಷಿಪಣಿ ನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ (Air Defence System) ಗಾಳಿಯಲ್ಲೇ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸುವುದು ಸದ್ಯದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯ.

2. ದೀರ್ಘ ದಾಳಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿ (Massive Range)

ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು 6,000 ಮೈಲಿಗಳಿಗಿಂತ (ಸುಮಾರು 9,600+ ಕಿಲೋಮೀಟರ್) ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಶತ್ರು ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಅಂದರೆ ಅಮೆರಿಕದ ನೆಲದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ಪ್ರಪಂಚದ ಯಾವುದೇ ಖಂಡದಲ್ಲಿರುವ ಶತ್ರು ದೇಶದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.

3. ‘ಮಿನುಟ್’ ಹೆಸರಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ (Why the name ‘Minuteman’?)

ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಗೆ ‘ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್’ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬರಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಇದರ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಸಮಯ. ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿದ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ (Within Minutes) ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಭೂಗತ ಸೈಲೋಗಳಿಂದ (Underground Silos) ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದು!

4. ಘನ ಇಂಧನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (Solid Fuel Rocket Motors)

ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III ಮೂರು ಹಂತಗಳ Solid-Fuel ರಾಕೆಟ್ ಇಂಧನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದ್ರವ ಇಂಧನಕ್ಕೆ (Liquid Fuel) ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಘನ ಇಂಧನವನ್ನು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಬಹುದು ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣದ ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದು.

5. MIRV ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (Multiple Independently Targetable Re-entry Vehicles)

ಮೂಲತಃ ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಅನೇಕ ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ದು, ಒಂದೇ ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನಗರಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಖರವಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ‘MIRV’ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಮೆರಿಕದ ‘ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಟ್ರಯಾಡ್’ (Nuclear Triad) ಮತ್ತು ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III ರ ಪಾತ್ರ

ಯಾವುದೇ ದೇಶ ತನ್ನನ್ನು ಶತ್ರುಗಳ ಪರಮಾಣು ದಾಳಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ‘ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಟ್ರಯಾಡ್’ ಅಥವಾ ಪರಮಾಣು ತ್ರಿವಳಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

1. ನೆಲ ಆಧಾರಿತ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು (Land-based ICBMs): ಭೂಗತ ಬಂಕರ್‌ಗಳಿಂದ ಉಡಾಯಿಸುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು (ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III).

2. ಸಾಗರ ಆಧಾರಿತ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು (Submarine-launched SLBMs): ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳಿಂದ ಉಡಾಯಿಸುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು (ಉದಾ: ಟ್ರೈಡೆಂಟ್ II).

3. ಆಕಾಶ ಆಧಾರಿತ ಬೋಂಬರ್‌ಗಳು (Strategic Bombers): ವಿಮಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಬಾಂಬ್ ಹಾಕುವುದು (ಉದಾ: B-2 ಸ್ಪಿರೇಟ್ ಮತ್ತು B-52).

ಅಮೆರಿಕದ ಈ ಮೂರು ಭದ್ರತಾ ಕವಚಗಳಲ್ಲಿ ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III ನೆಲ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಮುಖ ರಕ್ಷಣಾ ಕಂಬವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕವು ವಯೋಮಿಂಗ್, ಮೊಂಟಾನಾ ಮತ್ತು ನಾರ್ತ್ ಡಕೋಟಾಗಳಲ್ಲಿರುವ ಭೂಗತ ಬಂಕರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (Silos) ಸುಮಾರು 400 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು 24×7 ಗಂಟೆಯೂ ಅಲರ್ಟ್ ಮೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದೆ.

ಈ ಪರೀಕ್ಷೆ ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ಸಂದೇಶವೇನು?

ಅಮೆರಿಕದ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ (Pentagon) ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಉಡಾವಣೆಯು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲ. ಇದು ದಶಕಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ನಿಯಮಿತ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಗತಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದೆ:

• ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧ: ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಪದೇ ಪದೇ ಪರಮಾಣು ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅಮೆರಿಕ ತನ್ನ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ.

• ಚೀನಾದ ತೈವಾನ್ ಬೆದರಿಕೆ: ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ತೈವಾನ್ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಮಿಲಿಟರಿ ಬಲ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅಮೆರಿಕ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲೇ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ ತನ್ನ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ತೋರಿಸಿದೆ.

• ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು: ಕಿಮ್ ಜೊಂಗ್ ಉನ್ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನೀಡಿದೆ.

ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ‘ಎಲ್‌ಜಿಆರ್‌ಡಿ ಎಲ್‌ಜಿ-35A ಸೆಂಟಿನೆಲ್’

‘ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್’ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಸರಣಿಯು 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಶೀತಲ ಸಮರದ (Cold War) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

• ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ I: 1962 ರಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿತು.

• ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ II: 1965 ರಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ರೂಪ ಪಡೆಯಿತು.

• ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III: 1970 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಮಿಲಿಟರಿ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು.

ಕಳೆದ 50 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಮೆರಿಕದ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿರುವ ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ (Modernization). ಆದಾಗ್ಯೂ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಳೆಯದಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಅಮೆರಿಕವು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III ಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ಇದರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ LGM-35A ಸೆಂಟಿನೆಲ್ (LGM-35A Sentinel) ಎಂಬ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಅಂತರಖಂಡ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತದ ‘ಅಗ್ನಿ-5’ (Agni-V) ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ‘ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III’ ತುಲನೆ

ಭಾರತೀಯ ಓದುಗರಿಗೆ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಮಿಲಿಟರಿ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡುವುದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ (Features)	ಅಮೆರಿಕದ ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III	ಭಾರತದ ಅಗ್ನಿ-5 (Agni-V)
ಪ್ರಕಾರ (Type)	ಅಂತರಖಂಡ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ (ICBM)	ಅಂತರಖಂಡ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ (ICBM)
ವ್ಯಾಪ್ತಿ (Range)	9,600+ ಕಿಲೋಮೀಟರ್	5,000 ರಿಂದ 8,000+ ಕಿಲೋಮೀಟರ್
ವೇಗ (Speed)	Mach 23 (ಗಂಟೆಗೆ 24,000 ಕಿ.ಮೀ)	Mach 24 (ಗಂಟೆಗೆ 29,400 ಕಿ.ಮೀ)
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (Technology)	MIRV ಸಜ್ಜಿತ (Multiple Warheads)	MIRV (ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರ ಯೋಜನೆ) ಸಜ್ಜಿತ
ಇಂಧನ (Fuel)	3-ಹಂತದ ಘನ ಇಂಧನ (Solid Fuel)	3-ಹಂತದ ಘನ ಇಂಧನ (Solid Fuel)

ಭಾರತವು ಕೂಡ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ‘ಮಿಷನ್ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರ’ (Mission Divyastra) ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಅಗ್ನಿ-5 ಕ್ಷಿಪಣಿಗೆ MIRV ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಬಲ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನಿಗೂ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯ.

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು (FAQs for Readers & Exams)

Q1: ‘ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III’ ಯಾವ ದೇಶದ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದೆ?

• ಉತ್ತರ: ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕ (US).

Q2: ICBM ನ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು?

• ಉತ್ತರ: Intercontinental Ballistic Missile (ಅಂತರಖಂಡ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ).

Q3: ಅಮೆರಿಕದ ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ ಕಮಾಂಡ್ ಯಾವುದು?

• ಉತ್ತರ: US Air Force Global Strike Command.

Q4: ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಗರಿಷ್ಠ ವೇಗ ಎಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ?

• ಉತ್ತರ: ಶಬ್ದದ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ 23 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು (Mach 23 – ಗಂಟೆಗೆ ಸುಮಾರು 24,000 ಕಿ.ಮೀ).

 (Conclusion)

ಅಮೆರಿಕ ತನ್ನ ‘ಮಿನಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ III’ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜಗತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಇಂತಹ ಅಂತರಖಂಡ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಬದ್ಧ ವೈರಿ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರಬಲ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲಾ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪೈಪೋಟಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇಂತಹ ಪರಮಾಣು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಯುದ್ಧವನ್ನು ತಡೆಯುವ ‘ಶಾಂತಿ ದೂತ’ಗಳಾಗಿ (Deterrents) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿ ಎಂಬುದೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.